Er was eens een Koning die heel hard werkte, samen met zijn ministers, om alles voor elkaar te krijgen voor zijn onderdanen. ’s Ochtends vroeg ging hij de deur uit om ’s avonds na een dag hard regeren weer terug te keren bij zijn Koningin en Prinsen en Prinsesjes.

Hij vroeg hen dan of zij alle klusjes hadden gedaan die van hen werden verwacht. De Prinsen en Prinsesjes lieten braaf hun schema’s aan hun vader zien, die ze op zijn beurt goedkeurde. Iedere dag, als alles weer was volbracht ging hij tevreden met een kop warme melk naar bed. Steevast gaf hij de Koningin dan een zoen en viel meestal snel in slaap.

Doordat hij zo hard werkte en alleen maar op werkschema’s en organisatie lette, had de Koning niet in de gaten dat de Koningin erg ongelukkig was geworden. Zij trok zich steeds verder terug en liet de huiselijke organisatie voor wat het was. Het huis verslonsde langzaam aan en de Prinsen en Prinsesjes verwilderden en genoten steeds meer van hun nieuwe vrijheid.

Op een dag kwam de Koning weer thuis na een dag vergaderen met ministers en ondergeschikten en trof niemand in de hal aan. Normaal had het hele gezin daar klaargestaan om hun schema’s te overhandigen ter goedkeuring. Nu zag de Koning dat er overal rommel lag, dat de verlichting uit was en er was geen eten werd gekookt.

Hij zocht door het kasteel en vond de Prinsesjes in hun bed met een boek en even later zag hij de Koningin die een schilderij aan het maken was samen met een bevriende Gravin.

“Wel heb ik ooit!” riep de koning verontwaardigd. “Wat is hier aan de hand? Sinds wanneer is het eten niet meer klaar en is het Kasteel een puinhoop en wacht niemand mij op bij de poort?” De Koningin keek even op van haar schilderij maar schonk verder geen aandacht aan hem.

De rook kwam bijna letterlijk uit zijn oren. “Wat is dat! Ben ik geen blik meer waardig? Wat gebeurt hier in hemelsnaam?” De Koningin reageerde nog steeds niet en boos liep de Koning naar zijn eigen vertrek. Hij rammelde van de honger. Kwaad liep hij naar de keuken en griste een broodje uit de broodtrommel die hij zonder beleg begon op te eten. Aangezien hij dit niet echt heel lekker vond werd hij nog woester. Met veel kabaal liep hij terug naar de kamer van de Koningin, zwaaide de deur wijd open en riep: “ Ik eis een verklaring voor je gedrag!”

“Prima,” zei de koningin op rustige toon, maar dan wil ik dat je rustig gaat zitten en mij uit laat praten. Je hebt nog nooit echt naar mij geluisterd, maar ik zou het nu maar eens doen!” De koning mompelde wat maar stemde toe. De bevriende Gravin had inmiddels stilletjes de ruimte verlaten.

De koning zat op het bed en de koningin had een stoel gepakt en ging voor haar echtgenoot zitten. “Ik heb besloten om het roer in het gezin om te gooien.” De Koning begon meteen al tegen te sputteren, maar kwam zijn belofte van zwijgen toch nog na, enigszins geïntimideerd door de strakke blik van zijn vrouw, die hij niet eerder had gezien.

“Jarenlang zijn we met zijn allen meegegaan in jouw schema’s en organisatie. Zoals jij het wilde geschiedde het ook. Iedereen moest presteren, winnen of succes behalen. Pas als dat gebeurd was kon er een blijk van waardering en erkenning bij je vanaf. Waar dit gezin hopeloos tekort aan is gekomen is vrijheid, gevoelens van oprechte genegenheid naar elkaar en diepgang. Het alleen maar waarderen van iemand als er klussen zijn geklaard is geen oprechte liefde. Het altijd moeten werken is ook niet echt leven. Het volgen van jouw politiek is niet wat dit gezin nog nodig heeft. Er is ruimte nodig, rust voor gevoelens, voor emoties en voor echte ontspannen onvoorwaardelijke liefde. Geen heerschappij die alleen op orde en regelmaat gestoeld is! Orde en regelmaat hebben alleen waarde als er ruimte is om er van af te wijken. En dat is precies wat we hier gaan doen!”

De Koning zat een beetje beteuterd op het bed en kon geen woord uit brengen. Als een hond met de staart tussen de benen verliet hij het vertrek van de Koningin die op haar beurt rustig aan haar schilderij verder werkte.

Leefden ze nog lang en gelukkig? Geluk was voor de Koning een tijdlang buiten bereik, maar hij liet het er niet bij zitten. Hij begreep heel goed dat hij in gebreke was gebleven, hij had maar op één kant van het leven gefocust: orde, regelmaat en doelgerichtheid. Echte liefde, zorgzaamheid en onvoorwaardelijkheid was hij vergeten.

Via een minister kreeg hij het adres van een oude Wijze die hem kon leren om echt lief te hebben in vrijheid en verbinding. Vele lessen later begreep de Koning wat zijn echtgenote bedoelde. Hij begon de liefde weer te voelen tot in zijn botten en zag in dat hij alleen met zijn hoofd bij het gezin was geweest, niet met zijn gevoel.

Ze leefde ermee. Ze onderging het. Ze droeg haar juk. Iedere dag van hun huwelijk weer.

Een rotleven had ze, en nu dit ook nog. Natuurlijk was ze in haar eentje naar het ziekenhuis gegaan om een mammografie te laten maken. Gijs peinsde er niet over om met haar mee te gaan. “Stel je niet aan, het stelt niets voor,” had hij koeltjes gezegd. Zoals altijd durfde ze er niet tegenin te gaan, wetende dat er dan ruzie zou komen of dat hij een rotopmerking zou maken.

En dus ging ze alleen. Zoals ze ook alleen naar de ouderavonden ging, of de toneelvoorstellingen van de kinderen, het afzwemmen van Jens, de kampioenswedstrijd van Maartje en alle dingen die voor anderen belangrijk waren, behalve voor Gijs.

Gijs had namelijk belangrijk werk. Hij was advocaat, en er stonden wel heel wat meer zaken op het spel, waarin hij volstrekt onmisbaar was, dan de idiote futiliteiten thuis.”Daar moet je nu eindelijk maar eens mee leren leven,” snauwde hij Marjon dan toe.

[]

Daar zat ze dan op een bankje in de hal van het ziekenhuis. Het verwoestende nieuws herkauwend. Een tumor in de linkerborst. Gif in haar lijf. Een tijdbom, rustig doortikkend. Hoe ging ze dat nou eens vertellen thuis? Gijs zou er wel geen acht op slaan. Als de kinderen maar niet zeurden, zijn overhemden maar gestreken zouden zijn en zijn diner op tafel stond. De rest was niet belangrijk.

In de loop der jaren was ze ervan overtuigd geraakt dat ze een zeur was, dat ze niet gezellig was om mee op vakantie te gaan, dat je met haar niet leuk in de kroeg kon staan kletsen en dat ze lang niet zo mooi meer was. Haar buik moest ze maar nooit meer bloot aan Gijs laten zien, want hij werd er onpasselijk van. En daarom leek het hem ook een beter idee om geen seks meer met haar te hebben. Om zichzelf in bescherming te nemen. Het gevolg was natuurlijk wel, en “dat moet je uiteraard accepteren” zo zei hij, dat hij het buiten de deur ging zoeken.

[]

Ze had het allemaal gepikt. Vriendinnen waren in de loop der jaren gestopt met zeggen dat ze ermee op moest houden, dat ze voor zichzelf moest kiezen, en eindelijk eens een ruggengraat moest kweken. Ze had ze allemaal aangehoord. Ze had ze allemaal gelijk gegeven. Ze had er niets mee gedaan.

Alleen de kinderen hielden haar gaande, maar die waren al zo groot. Nog even en ze zouden zelf kinderen krijgen. Wat zou er dan nog over zijn? Een vrouw wier man geen seks met haar wilde hebben, die niet met haar gezien wilde worden, en al helemaal niet met één borst.

[]

Ze had alles stuk gemaakt. De relatie met haar man, die met haar vriendinnen, met zichzelf niet te vergeten, en nu ook nog haar lijf. Gijs had dus gelijk. Ze was niet zoveel waard. Waar was dat eigenwijze kind van vroeger gebleven? Dat kind dat nergens bang voor was, dat bij ooms en tantes een graag geziene gast was. Dat kind dat vrolijk was, en lachte, en haar ouders zo blij kon maken. Waar was ze toch gebleven?

Ze probeerde het moment terug te halen dat ze voor altijd afscheid had genomen van vrolijkheid. Na lang denken kwam ze tot de conclusie dat dit toch de dag na haar trouwen met Gijs geweest moest zijn. Een prachtige bruiloft was het, groot, met veel gasten waar ze veel plezier mee hadden. Toen ze de volgende dag met een goed humeur wakker werd en graag uitgebreid op bed wilde ontbijten, was Gijs zich al aan het aankleden en had gezegd: “Allemaal leuk en aardig, maar ik moet ook nog werken, ja!” Vanaf dat moment was de lol er eigenlijk al af, en het werd nooit meer beter.

Ze moest toch wel erkennen dat het aan haar ‘kop op’ mentaliteit had gelegen dat de relatie nog steeds voortduurde. Kop op. Wat heb je daar nou aan? “Borstkanker? Kop op! Nou echt níet dus! Niks kop op. Als ik het uit wil schreeuwen dan doe ik dat. Ik hoef me niet sterk te houden. Ik hoef me niet af te laten zeiken. Iedereen kan aan het gas wat mij betreft! Ik kies voor mezelf!”

Ineens realiseerde ze zich dat ze het allemaal hardop had gezegd. Zieken en verpleegsters stonden stil en keken haar verbaasd aan. Iemand kwam op haar af en vroeg of ze misschien kon helpen. Marjon vermande zich en zei dat ze alleen zichzelf nog kon helpen, en liep het ziekenhuis uit.

Steeds vaker zocht Leo naar het geluk op dance-parties. Hij was er één van de oudere mannen, maar dat bracht hem alleen maar aandacht van jonge dames. Genietend met volle teugen voelde hij het leven weer in hem bruisen.

Het zwarte gat kwam altijd weer de volgende dag als Andrea hem tijdens het ontbijt vroeg hoe het was geweest. Nog duizelig van de muziek en het gevoel alsof zijn hoofd vol zat met wattenbollen, gaf hij haar amper antwoord. De onvermijdelijke consequentie van zijn gedrag was dan dat Andrea luid mopperend de tafel zou opruimen en de rest van de dag zweeg. Zo ging het de laatste maanden steeds.

Als Andrea dan ’s avonds toch probeerde aardig te zijn dan gaf Leo niet thuis. Het leek alsof ze alleen nog maar met elkaar in de verwijtende sfeer konden praten. "Jij doet altijd of ik niet besta!" brulde ze dan voordat ze de slaapkamerdeur te hard achter zich dichttrok. Op zijn beurt kon hij dan later weer brommen: "En jij verstikt me! Ik mag niets. Ik kan niet meer ademhalen bij jou!!"

De volgende dag stortten ze zich weer op hun werk en klaagden over de ander tegen de kinderen. Dit hielden ze al geruime tijd vol.

Andrea miste de gewone gesprekken met Leo. Zoals ze het over de kinderen konden hebben, of over de vakanties. Ooit hadden ze nog gemeenschappelijke dromen. Gingen ze op het platteland wonen, of nee juist bij een bos zodat ze iedere dag konden wandelen, of nee, ze zouden met de camper door Amerika en Canada gaan reizen. "Ooit hadden we zoveel ideeën," huilde Andrea door de telefoon tegen haar dochter. "Maar nu is er niks, helemaal niks meer!" Het was even stil aan de andere kant van de lijn. Andrea raapte zichzelf bijeen om het gesprek af te kappen, omdat haar dochter toch geen oplossing voor hun problemen zou hebben. Maar ineens klonk er resoluut van de andere kant: "Maar Mam, heb je Pa daar dan nog wel eens gewoon naar gevraagd?" Andrea viel stil. Ze dacht even na, en kwam tot de conclusie dat ze daar inderdaad al in geen jaren meer naar had gevraagd. "Ik zou eigenlijk niet echt weten wat je vader eigenlijk wil. En nu ik eraan denk, ik weet het voor mezelf ook niet meer!"

Enigszins opgelucht door het eenvoudige inzicht van haar dochter, die wel enige helderheid verschafte, begon ze aan het avondeten. Eigenlijk zouden ze bloemkool eten, maar halverwege bedacht ze zich. Ze zou vanavond bijzonder koken! Ze zette de grote pan op het vuur en begon een coq au vin te produceren. Een mooie schaal werd opgemaakt met een salade waarop ze roosjes van tomaten legde die ze zorgvuldig had gesneden.

Leo kwam de keukendeur binnen en zag het uitgebreide diner uitgestald. Hij wist zich geen houding te geven. Andrea merkte zijn ongemak op en zei "Ga nu maar rustig zitten, er is niets aan de hand, we gaan gewoon lekker eten."

Gewoon eten was het niet. Met de glazen rode wijn in de hand kwamen ze tot een goed gesprek. Andrea liet Leo vertellen over hoe hij de rest van zijn leven zag. Helemaal opgetogen over zijn verhaal vertelde ze het hare. Beiden keken elkaar voor het eerst sinds tijden weer eens recht in de ogen. Leo merkte op: "Dat is eigenlijk helemaal niet zo anders, wat we allebei willen!" Andrea lachte.

Ergens waren ze elkaar in de drukte van alledag kwijtgeraakt. Ze hadden verzuimd om hun partner weer eens onder de loep te nemen, en oprechte aandacht aan de ander te geven. Het was allemaal te gemakkelijk geworden, te automatisch.

Ze wilden nog steeds verhuizen, en reizen en erop uit trekken, maar Leo had gedacht dat Andrea dat niet wilde. Ze had een paar keer ‘nee’ gezegd tegen een uitje, en vanaf dat moment had hij aangenomen dat ze niet meer met hem ergens heen wilde. Hij had voor haar nagedacht, en haar gedachten verkeerd ingevuld.

De weken na het etentje praatten ze veel. Het leek alsof ze elkaar op een aantal vlakken opnieuw ontdekten. Aannames en irreële overtuigingen van beide kanten hadden hun geluk in de weg gestaan. Ze beloofden dat als ze het gevoel van de ander niet zeker zouden weten, ze ernaar zouden vragen.

Leo ging nog één keer alleen naar een dance-event, maar hij zag de lol er niet meer van in.

——————–Voor meer relatieinformatie zie ook: relatietherapie.web-log.nl ————–

Toen mijn vrienden het droevige nieuws hadden gehoord, belden ze me meteen om hun verdriet te delen. Hun zoon Ramon was in Australië van een surfplank afgevallen en niet meer boven gekomen. Reddingsteams waren ingezet om de kust af te speuren. Tevergeefs. Zijn surfplank vonden ze weken later een slordige honderd kilometer verderop tussen de rotsen.

Ramon was altijd al een sportief kind. Deed overal aan mee, was sterk en lenig, en had een enorme gedrevenheid om zijn eigen grenzen te overschrijden. Ik had vaak zijn moeder Tineke aan de telefoon die weer eens doodsangsten uitstond omdat hij een gevaarlijke rotswand ging beklimmen of de Alp d’Huez wilde fietsen. Het enige dat ze hem bij kon brengen was: “Focus op dat wat je aan het doen bent, en laat je niet afleiden.” Dan zou het wel goed komen, hoopte ze.

Het kwam dus niet goed. Hun enig kind was aan de andere kant van de wereld verdronken, 23 jaar jong.

Tineke was lange tijd ontroostbaar. In het begin kon je haar bellen, op bezoek gaan en uren lang praten over het hoe en vooral het ‘waarom’. Maar het ging snel slechter. Op een gegeven moment wilde ze niemand meer zien, was ze telefonisch onbereikbaar en wist echtgenoot Jan ook niet meer wat hij zeggen moest. Ook voor hem was ze onbereikbaar geworden.

Tineke bleef hangen in de vraag waarom het juist háar was overkomen. Zij die zoveel moeite had gedaan om zwanger te worden, en alles had gegeven om Ramon een goed leven te geven. Waarom moest zij nu juist slachtoffer worden? Het leven was zeer oneerlijk, en iets diep in haar besloot om niet meer aan het leven mee te doen. Ze had een appeltje te schillen met God en sloot zich op in haar kamer, voor niets en niemand bereikbaar.

Jan dreigde zelf ten onder te gaan door de houding van zijn vrouw. Urenlang zaten we aan de telefoon plannen te beramen om Tineke uit haar isolement te krijgen. Jan probeerde van alles, maar niets lukte.

Jan was al in de fase gekomen dat hij een scheiding overwoog. Hij kon er niet meer mee omgaan. Hij had al met zijn advocaat gesproken en bekeek s avonds zijn aantekeningen  toen de deurbel ging.

Er stond een magere zeer gebruinde jongen met wild blond haar voor de deur. Hij stelde zich in het Engels voor als Mickey, de Australische surfvriend van Ramon. Zijn gezicht was bedrukt, en Jan wist meteen dat deze jongen iets aan hem kwijt wilde. Terwijl hij aan de keukentafel grote glazen cola verorberde vertelde hij hoe hij zich schuldig  voelde over Ramon’s verdrinking. Dat hij niet streng genoeg was geweest in het opletten of hij zijn manchet wel om had. Hij miste hem vreselijk want zij waren echte soulmates geworden die maanden in Australië.

Het gesprek duurde tot diep in de nacht en Jan stelde voor dat Mickey bleef slapen.

Een paar dagen later kreeg ik een telefoontje van Jan. Hij klonk opgetogen en blij, iets wat ik lang niet meer had gehoord. Tineke was uit haar kamer gekomen, had Mickey aangekeken en hem in haar armen genomen. Samen hebben ze gehuild, gepraat en ook gelachen. Tineke zag in Mickey een gelijkenis met Ramon. Ze voelde dat Ramons geest weer bij haar was, en nu was het goed. Eindelijk had ze haar eigen manier om Ramons dood te accepteren gevonden. Ze had er al die maanden tevergeefs naar gezocht. Zijn aanwezigheid wilde ze voor een laatste keer voelen, en de verschijning van surfer Mickey had dit bewerkstelligd.

[]

De band tussen Jan, Tineke en Mickey is sindsdien blijven bestaan. Mickey ging waterbouwkunde studeren in Delft en woonde al die tijd bij Tineke en Jan in huis.

De scheidingspapieren werden verscheurd.

[]

Voor meer relatieinformatie zie ook: relatietherapie.web-log.nl

Feest! Luanne is vijftig geworden. De hele dag loopt iedereen in en uit. Koffie, taart, hapjes, bowl. “It’s punch!” zegt Luanne voor de zoveelste keer. Haar Amerikaanse punch is heel wat beter dan de Nederlandse bowl. Hoe Nederlands ze ook was geworden, haar Amerikaanse inborst kwam vooral met eten naar boven. “I make a mean burger,” kregen de kinderen steeds weer te horen als ze ook maar één  keer de naam McDonald’s lieten vallen. Ze moesten zelfs een keer de hamburger proef doen, die van haar tegenover die van diverse fastfood ketens.

Al vijfentwintig jaar in Nederland, met vreugde. Haar kinderen zijn hier geboren, maar hebben al een groot gedeelte van haar vaderland gezien. De jongste gaat zelfs studeren in Boston, en dat doet haar deugd.

Het feestje loopt ten einde en als iedereen het pand heeft verlaten heeft Mark nog een verrassing een petto. Hij heeft alle familiefilms op dvd laten zetten. Van super8, video2000 en  vhs, alles staat nu veilig op DVD.

Mark dimt de lichten en samen ploffen ze neer op de bank met een glas port in de hand. Luanne is zichtbaar verrast en verkneukelt zich al op de eerste beelden. Daar ziet ze zichzelf met Mark in haar ouderlijk huis, waar ze alles stiekem moesten doen, want Luanne’s vader had het niet zo op zijn dochter’s vriendjes. “Je hebt daar al je haar nog!” gilt ze het uit. Als een boer met kiespijn sist Mark terug: “Wacht maar, straks zie je die dikke plofkop van je, toen je zwanger was van Bart.” Ze giechelt en verschuilt zich achter haar glas, en zo Mark’s boze blik ontlopend.

Ieder filmpje haalt herinneringen naar boven. Mark staat op om de fles met port te halen terwijl Luanne zich vermaakt. Ineens wordt ze stil. Mark merkt het op en kijkt verschrikt naar het tv-scherm. Hij staat als versteend, de fles port in zijn hand. Luanne neemt een slok en rolt de rand van het glas langs haar lippen. Ze zakt dieper weg in de bank.

Op de tv lacht een jonge dame, zwaar opgemaakt met glitters, met heel kort blond haar. “Markie….Markie…kom nou spelen!!!” roept ze uitdagend tegen de lens van de camera.

Luanne smijt ineens met volle kracht haar glas op de grond en rent de trap op. Heel even laat Mark zijn hoofd hangen maar rent vervolgens achter haar aan.

“Je denkt zeker nog vaak aan haar,” snikt ze. Mark zucht en gaat naast haar op het bed zitten.

“Waar komt dat nu ineens vandaan? Dit is toch al lang verleden tijd. We hebben dit station  toch allang gepasseerd?” vraagt hij. Er klinkt onzekerheid in zijn stem.

“You loved her! You loved her more than me!”  Luanne drukt haar hoofd in het kussen. Mark zucht diep en zoekt naar de juiste woorden. “Oké, als je het dan nog een keer horen wilt….Ja Luanne, op dat moment hield ik meer van Gina dan van jou. Op dát moment in ons leven. Jij was niet te bereiken, drukdrukdruk met de kinderen, heen en weer reizen naar je ouders in Boston, en ik zat hier in mijn eentje. Ik miste ons. Ons twee. Gina bracht op dát moment verlichting. Ik had behoefte aan luchtigheid tussen het zware gezin en mijn werk. Luchtigheid die jij me niet kon geven op dát moment.’

Luanne komt overeind en veegt haar neus en betraande wangen af. Ze draait haar hoofd naar Mark en kijkt hem doordringend aan. “Waarom heb je niet voor haar gekozen?” Mark pakt haar hoofd tussen zijn handen en kijkt haar van dichtbij recht in de ogen en zegt: “Omdat ik wist dat die hormonen wel weer zouden gaan liggen. Ik wist ook heel zeker dat we dit konden overleven. Zoveel vertrouwen had ik in ons. Zelfs toen je dreigde niet meer terug te komen. Ik wist het gewoon.”

Luanne slaat  haar ogen neer. “We’ve come a long way, haven’t we?” Mark lacht opgelucht. “Yes dear, we zijn een heel eind gekomen.”

Luanne staat op en daalt af van de trap om verder naar de films te kijken. Ze weet zeker dat hij toen helemaal niet zo zeker van zijn zaak was, maar laat hem in de waan. Openheid is goed, maar tact is soms veel beter.